Alle Blogs

Ik zat ernaast met die zone …

Voor mij betekent de Zone van naaste ontwikkeling vooral dat ik goed kijk hoe ik aan kan sluiten bij mijn klantorganisatie, en niet de drie stappen zet die ik zelf voor ogen heb.
Geschreven door Trudy van der Toorn op 20 januari 2013

Toen ik onlangs de Canon van het leren van Manon Ruijters en Robert-Jan Simons doorbladerde, viel mijn oog op De zone van naaste ontwikkeling. Dit concept, in 1930 geïntroduceerd door Vygotski, is al twintig jaar een belangrijke leidraad voor mij.

Ik gebruik het in de leertrajecten die Savant vormgeeft, en ook in de adviesgesprekken die ik voer. Voor mij betekent de Zone van naaste ontwikkeling vooral dat ik goed kijk hoe ik aan kan sluiten bij het stadium waarin mijn klantorganisatie zich bevindt, om samen met hen één stap verder te zetten. En niet de drie stappen die ik zelf graag zou willen zetten. Het is daarmee een concept geworden dat mijn ongeduld tempert, en dat ervoor zorgt dat ik de klant daadwerkelijk verder help.

Hoe fout kun je zitten?

Wat bleek toen ik het concept in de Canon nog eens bestudeerde: de Zone van naaste ontwikkeling gaat over de manier van onderwijzen aan kinderen in de basisschoolleeftijd. Het is het verschil tussen wat een leerling zonder hulp kan doen en wat hij of zij met hulp kan doen. Kortom, een begrip uit de ontwikkelingspsychologie, dat geen directe relatie heeft met onze opleidingskundige adviespraktijk.

Hoe is dit zaadje in mijn hoofd geplant?

Ik denk dat Cora Smit me voor het eerst vertelde over de Zone van naaste ontwikkeling. Waarschijnlijk ben ik direct daarna gestopt met luisteren en heb ik er een geheel eigen draai aan gegeven. Een draai die mij al twintig jaar steun biedt in mijn manier van werken. Het was een begrip dat blijkbaar naadloos in mijn eigen Zone van naaste ontwikkeling paste. Meer nog, een begrip dat het waard is om verdraaid te worden.

Verdraaid goed begrepen!

Ach, eigenlijk heb ik de Zone van naaste ontwikkeling verdraaid goed begrepen. Verdraaid weliswaar, want ik heb het toegepast op volwassenen en zelfs op organisaties. Maar vooral verdraaid goed, want het bleek een zeer werkbaar concept dat niet alleen mijzelf maar ook mijn klantorganisaties steeds een stap verder heeft geholpen.

Een nieuwe zak…

Samen met mijn collega’s zocht ik naar een betere term voor de Zone van naaste ontwikkeling. Een term die past bij hoe ik ‘m gebruik, die past bij Savant en bij onze klanten. Dat leverde van alles op:

  • De lift
  • Bits and Pieces
  • StapsgeWijs
  • Volgende verdieping
  • The Next Step
  • Stretch
  • The Challenge Zone

The Challenge Zone

Die laatste wordt het: leren en adviseren net buiten je comfort zone, in de challenge zone, maar nog niet in de crash zone. De zone die je uitdaagt, waarin je kansrijk bent. Wat kan deze challenge zone voor u betekenen? Dat u de veilige comfort zone verlaat? Of dat u juist gaat proberen wat minder te crashen met uw plannen?