Alle Blogs

Let’s praise!

"Goed gedaan!", riep ik enthousiast naar mijn nieuwe collega Tamara.
Geschreven op 20 januari 2013

Zij gaf net een workshop over assessment for learning en feedback. Ik had net zo goed niets kunnen zeggen, want, zo heeft ze verteld: Praise werkt eigenlijk alleen voor kinderen onder de twaalf. Tamara is ouder.

 Nieuwe inzichten

Het leuke van nieuwe collega’s zijn nieuwe inzichten. Tamara komt net van de universiteit.  Daar deed ze onder andere onderzoek naar motivatie, zelfregulatie en feedback. En dat praise eigenlijk maar weinig effect heeft op het intensiveren van leren is voor mij een nieuw inzicht.

Daar sta je dan met je goeie gedrag: “Goed project gedraaid Merel, proficiat!”, “Leuke training Grietje, ik heb er zin in!”, loze zinnetjes waar mijn collega’s dus niets aan hebben. Of zie ik het nu te zwart?

 Feedback op niveau

Ik ga op literatuuronderzoek uit en kom uit bij Hattie en Timperley (2007) en Shute (2008). Zij beschouwen feedback als informatie (van de feedbackgever) over de prestatie van de lerende, bedoeld om leren te bevorderen en motivatie te behouden of te vergroten. Zij gaan uit van vier niveaus waarop feedback gericht kan zijn:

  • zelfniveau
  • taakniveau
  • procesniveau

Feedback op het zelfniveau is niet gerelateerd aan de taak, maar is gericht op kenmerken van de lerende. Een voorbeeld van feedback op het zelfniveau is: “Je bent een goede medewerker!”.
Feedback op het taakniveau is gericht op het corrigeren van werk, bijvoorbeeld: “Dit antwoord is onjuist. Het juiste antwoord is: …”.
Procesniveau feedback gaat over het proces dat is voltooid om de taak uit te voeren. Een voorbeeld is: “Om het juiste antwoord te vinden kun je de volgende strategie toepassen: …”.
Feedback op het regulatieniveau is gericht op processen in het hoofd van de lerende, zoals zelf-assessment, zelfvertrouwen of zelfregulatie (sturing) bij het leren. Deze feedback is bedoeld om de lerende te laten reflecteren op zijn of haar leerproces en dit zo nodig te verbeteren. Een voorbeeld van feedback op regulatieniveau is: “Wat zijn de overeenkomsten tussen de huidige taak en taken die je in het verleden hebt opgelost?”.

Feedback op taakniveau blijkt het meest effectief omdat het informatie geeft over het verbeteren van de aanpak of de gehanteerde strategie. Feedback op het zelfniveau is het minst effectief.

 Schadelijk effect

Over praise lees ik dat het met name voor leerlingen onder de 12 jaar een positieve invloed heeft op motivatie en self-efficacy. Meerdere onderzoeken bevestigen dat praise een onbewuste ondergrond kan zijn voor motivatie op latere leeftijd, wat een positieve invloed van praise op langere termijn aangeeft. Maar duidelijk is dat het niet bijdraagt aan motivatie om te leren, omdat er niet mee aangegeven wordt wat er verbeterd kan worden aan een taak. Praise is daarmee in termen van Hattie en Timperley geen feedback. Zij zijn duidelijk:  praise heeft weinig effect op het leren en kan zelfs soms een schadelijk effect hebben.

Praise gegeven als positieve feedback op taak-, proces en regulatieniveau kan wel degelijk zeer leerzaam zijn: “Goed project Merel, vooral je doortastende optreden en je daadkracht vielen op en knap dat de deadline weer gehaald is!” Of: “Leuke training Grietje! Welke sterke punten uit de vorige training heb je meegenomen naar deze bijeenkomst?”

Zeg, hoe oud ben jij eigenlijk?

Ik zal mijn best doen mijn praise voortaan als feedback op taak-, proces- of regulatieniveau te brengen. Ik wil tenslotte wel dat mijn enthousiasme en feedback overkomt en dat er iets mee gedaan kan worden.

Ik blijf wel benieuwd naar de opmerking over de eventuele schade van praise. Ik vind er in het artikel zo snel geen toelichting op. Misschien omdat het kansen voor leren laat liggen omdat het je inhoudelijk gezien niet vooruit helpt?

Hoe dan ook, ik ervaar dat anders. Laat iedereen zich daarom vrij voelen om mij te ‘praisen’. Ik heb absoluut geen angst voor het schadelijke effect, maar misschien functioneert mijn brein als het brein van een 11-jarige?

Bronnen

Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of Educational Research, 77, 81-112. doi:10.3102/003465430298487

Shute, V. (2008). Focus on formative feedback. Review of Educational Research, 78, 153-189. doi: 10.3102/0034654307313795

Voerman, L., Meijer, P.C., Korthagen, F.A.J., & Simons, R.J. (2012). Types and frequencies of feedback interventions in classroom interaction in secondary education. Teaching and Teacher Education, 28, 1107-1115.