Alle Blogs

Verwondert u!

Verwonder en leer, leer en verwonder
Geschreven door Irma den Hollander op 21 december 2014

“Ergert u niet, verwondert u slechts!” Dat was de slogan van mijn opa waar hij zijn kinderen en kleinkinderen graag aan herinnerde. Het afgelopen jaar heb ik hier regelmatig aan terug gedacht. Niet omdat ik me zo vaak erger, maar omdat ik soms in wonderlijke situaties beland.

Nog niet zo lang geleden mocht ik mezelf student noemen. Een mooie tijd. Een tijd waarin de creativiteit onbegrensd en de mogelijkheden oneindig waren. Regelmatig kregen we als studenten een (fictieve maar realistische) praktijkopdracht, bijvoorbeeld om een leertraject over onderlinge communicatie te ontwerpen voor een team. Het mooie was dat we slechts te maken hadden met een opdrachtgever en een doelgroep van papier, dat het budget onbeperkt was en dat onze meest creatieve en innovatieve ideeën altijd zonder enige weerstand doorgang konden hebben. Dat zorgde natuurlijk voor alleraardigste uitspattingen.

Nu, in het echte werkveld, is dat anders. Soms zijn er situaties die, dankzij mijn opa, geen ergernis maar verwondering bij mij opwekken. Bijvoorbeeld als ik bij een organisatie kom waar de besluitvorming trager verloopt dan de Nederlandse economie groeit. Of als ik te maken heb met medewerkers die, anders dan onze ideale papieren doelgroep, helemaal niet veel zin hebben om zichzelf te ontwikkelen.

Gelukkig vertelt een andere oneliner ons dat verwondering het begin is van alle wijsheid. Ofwel: verwondering doet leren. De situaties waarin ik me verwonder, zorgen er voor dat ik leer en groei in mijn werk. En ze vereisen wellicht wel meer creativiteit van mij dan mijn papieren exercities.

Om een voorbeeld te geven: recent heb ik me verwonderd over de hoeveelheid partijen die graag  inspraak wilde hebben in opleidingsmateriaal dat ik samen met een team had ontwikkeld. Zoveel hoofden, zoveel zinnen: het was lastig om de grote diversiteit aan feedback die we binnenkregen goed te verwerken en het proces leek niet al te efficiënt. Maar uiteindelijk merkte ik dat ons product er veel beter van werd. Een voorbeeld van hoe een ‘echt product’, hoewel met wat moeite tot stand gekomen, mijn papieren exercities ruim oversteeg. Een leermoment voor mij.

Leren van verwondering: dat geldt uiteraard niet alleen voor mij maar voor iedereen. Een medestudent vertelde me eens: “Laat ik het maar gewoon zeggen ook! Ik vroeg me af hoe een raketijsje wordt gemaakt. Op internet staan filmpjes van het productieproces. Dat vind ik grappig om te zien”. Een goed voorbeeld waarbij verwondering leidt tot intrinsieke motivatie om daadwerkelijk te gaan leren. Dit is nu net waar ik, als onderwijskundige, enthousiast van word.

Ik kan inmiddels dagelijks werken aan het ontwikkelen van wonderlijk mooie leertrajecten, die de nieuwsgierigheid van mensen prikkelen. Bijvoorbeeld door een intrigerende casus, een hippe en activerende werkvorm of een onverwachte lay-out. Want zeg nu zelf: bij het zien van bovenstaande foto’s vroeg je jezelf toch ook af (Engels: ‘you wondered’) waar deze blog over zou gaan? Het streven naar verwondering bij de doelgroep is iets wat in mijn studententijd maar weinig aandacht kreeg. En dat is precies waarom ik het werkveld toch prefereer boven het student zijn.

Het aantrekkelijk maken van leren is de bijzonder leuke uitdaging waar mijn collega’s en ik elke dag weer voor staan. Maakt dit je nieuwsgierig? Het is dan wel geen raketijsje maar er staan vast wel filmpjes op Youtube over het werk van een onderwijskundige… Verwonder en leer, leer en verwonder!