Alle Blogs

Weer terug in de (online) wereld van het onderwijskundig ontwerpen

Welcome to the new Savant
Geschreven door Maaike Glimmerveen op 4 april 2017

Performance support, knowmadisch werken en leren, fixed en growth mindset en social/technology-based learning… Duizelt het je al?

Mij wel, toen ik na zeven maanden afwezigheid terugkwam bij Savant! Is de wereld van het leren en ontwikkelen in zeven maanden tijd écht zo veranderd? Veranderd in de zin dat begrippen die ik in de zomer van 2016 niet of misschien één of twee keer had gehoord, nu dé onderwerpen van gesprek zijn bij klanten, op kantoor en online…

Even twijfel ik: moet ik de (digitale) boeken in, om me deze begrippen zo snel mogelijk eigen te maken? Of is het jargon dat nu ‘hip’ is, de welbekende oude wijn in nieuwe zakken? Ik besluit het nu nog even ‘niet te hoeven weten’ en eerst een tijdje mee te draaien in het werkende leven van een adviseur/onderwijskundig ontwerper…

Inmiddels ben ik zes weken aan het werk en vind ik het tijd om terug te kijken op deze periode.

Online technologie benutten: onze verantwoordelijkheid?!

Met een ‘leerachterstand’ van zeven maanden, ervaarde ik de afgelopen weken aan den lijve hoeveel invloed sociale technologie heeft op de ontwikkeling van ons vakgebied. In mijn periode van afwezigheid is er (online) het nodig gebeurd bij Savant.

Mijn collega’s maakten bijvoorbeeld een filmpje over performance support systemen, een filmpje over online leren en een voorbeeld van een scenariobased e-learning. De manier waarop mijn collega’s deze trends en ontwikkelingen vertaalden naar onze werkpraktijk, hielpen me bij het actualiseren van mijn eigen beeld over ons vakgebied.

Ook haalde ik de trends en actualiteiten ‘van buiten’. Zo was er in mijn afwezigheid een MOOC (Massive Online Open Course) over knowmadisch werken en leren. In deze MOOC identificeerden collega’s uit het vakgebied een nieuw profiel (kennis)werker: ‘de knowmad’. Een creatieve duizendpoot die slim gebruik maakt van zijn netwerken en daarbinnen continu leert, experimenteert en fouten durft te maken (ennonline.nl, maart 2017). Het komt er – kort gezegd – op neer dat een knowmad optimaal gebruik maakt van de kennis en ervaring om zich heen. Die kennis en ervaring stopt niet bij collega’s op kantoor, maar bevindt zich voor een belangrijk deel in (online) netwerken waar een groot potentieel aan waardevolle expertise, inspiratie en denkkracht beschikbaar is. De knowmad benut deze expertise en is in staat om hem – waar nodig – aan te vullen, zodat hij het potentieel van deze netwerken (en van hemzelf) verstevigt en verrijkt.

Dat spreekt me aan, ik wil me graag bekwamen in het knowmadisch werken en leren. Maar bij alleen al die gedachte zinkt de moed me in de schoenen… Ik vind het al lastig om rust en focus te houden in de complexiteit van mijn online netwerken en de daarbij behorende dynamiek en creatieve onrust (die ook de afgelopen zeven maanden op volle kracht doorging!). Als knowmad moet ik die netwerken ook nog eens verstevigen en verrijken…

Dit voelt als (te) abstract en groot. Zouden collega’s uit het vakgebied dat gevoel ook hebben? Ik zoek online naar de reacties op de MOOC over knowmadisch werken en leren. Bijvoorbeeld een online (beeld)verslag van de ‘meet-up’ (een face to face bijeenkomst) naar aanleiding van de MOOC. Tijdens deze meet-up trokken de aanwezigen lessen uit discussies over de MOOC. Eén van die lessen is: houd het klein-simpel-praktisch- en dichtbij. Om het behapbaar te houden, ga ik die les toepassen op mijn ‘kleine’ dagelijkse Savant-realiteit.

In mijn afwezigheid zijn we bij Savant gaan werken met ons eigen performance support systeem (Savantenik), waarin we ‘just in time, just in place’ expertise en ervaring op maat kunnen ‘halen’ en ‘brengen’. Savantenik is een online platform dat ons de mogelijkheid biedt om de gezamenlijke expertise optimaal te benutten en elkaar te inspireren bij het uitvoeren van onze taken als onderwijskundig ontwerpers. Daarmee is Savantenik een mooie manier om te experimenteren met (een aspect van) het knowmadisch werken: het online benutten van de kennis en ervaring van mijn netwerk van directe collega’s op onderwerpen die voor mij nog relatief onbekend zijn.

Ik besluit Savantenik te gebruiken om inzicht te krijgen in het (voor mij relatief onbekende) begrip fixed en growth mindset. Bij terugkomst merkte ik dat dit begrip een actueel thema is geworden in de gesprekken aan de Savant-lunchtafel. Bovendien ben ik gevraagd om mee te denken over een workshop rondom dit thema. Ik hoop dat ons eigen performance support systeem me kan helpen bij het volbrengen van deze taak (zie cursief).


Performance management en mijn leervraag

Op Savantenik leer ik dat onderzoek van de ontwikkelingspsycholoog Carol Dweck ten grondslag ligt aan dit gedachtegoed. Dweck gaat er van uit dat de mindset van een persoon invloed heeft op de manier waarop hij omgaat met leren en ontwikkelen. Onderstaand figuur, gemaakt door een van mijn collega’s, laat het verschil tussen de fixed en growth mindset zien. Het figuur helpt me bij het scherp krijgen van de verschillen tussen de twee mindsets.

fixed en growth mindset

Een collega heeft eerder die week op onze Yammer-pagina een blog van Jacco van der Werf gedeeld over dienend leiderschap. De boodschap is dat als een leidinggevende echt aanjager wil zijn van de persoonlijke en professionele ontwikkeling van medewerkers, het belangrijk is dat zowel medewerker als leidinggevende leert te kijken vanuit een growth mindset. Ik besluit deze blog te delen met mijn collega’s via Savantenik met de boodschap dat het belangrijk is dat we bij onze klanten in gesprek moeten gaan over het feit dat het werken met een fixed en growth mindset ook gevolgen heeft voor de manier van aansturen.


Ik begin steeds meer plezier te krijgen in het bewust bezig zijn en nadenken over de impact van (online) technologie op ons werk binnen Savant. Op deze manier durf ik het wel aan om ook in andere online netwerken mijn kennis en ervaringen te delen. Te beginnen met deze blog, waarin ik mijn collega-vakgenoten wil bedanken voor het samenvatten van de ontwikkelingen in ons vakgebied de afgelopen zeven maanden. Dankzij jullie heb ik het idee dat ik zonder al te veel moeite weer helemaal up to date ben wat betreft (de) belangrijk(st)e ontwikkelingen in ons vakgebied.

Daarnaast wil ik jullie een vraag stellen. De afgelopen weken leerden mij dat het heel makkelijk is om online van en met je collega’s te leren. Randvoorwaardelijk aan mijn eigen leren is dat ik bewust tijd en ruimte inbouwde om in mijn netwerken op zoek te gaan naar recente ontwikkelingen en trends. Deze reflectieruimte zou ik eigenlijk vaker moeten nemen, maar uit eigen ervaring weet ik dat het niet zo eenvoudig is om dit in de snelle, complexe en dynamische (online) wereld te organiseren. Zijn er collega’s onder ons die tips hebben deze ruimte, rust en stabiliteit toch in te bouwen? Deze knowmad met reflectiebehoefte hoort ze graag!